طلای آب شده چیست؟ طلای آبشده در‌واقع همان طلای ۱۸ عیار (۷۵۰) است که از ذوب‌کردن طلاهای دست‌دوم و بدون استفاده به دست می‌آید. این نوع طلا قابل‌استفاده نیست و به‌خاطر کارمزد پایینش برای سرمایه‌گذاری و پس‌انداز کاربرد دارد. یعنی شما بابت آن نه اجرت پرداخت می‌کنید و نه مالیات؛ صرفا یک سود یا کارمزد ۰٫۵ الی ۲ درصدی برای طلای آب شده پرداخت می‌کنید و تمام.
اگر نظر من را می‌خواهید، به‌عنوان کسی که سال‌ها در بازار بوده، طلای آب شده بهترین ابزار برای ذخیره ارزش و پس‌انداز در شرایط ابرتورم فعلی است به شرط آن‌که از فروشنده معتبر خرید کنید، عیار و کد ریگیری را بررسی کنید، فاکتور بگیرید، روی قیمت مناسب و با کارمزد پایین خرید کنید و صرفا با قیمت پایین‌تر وسوسه نشوید.
خوشبختانه امروز با پلتفرم‌هایی مثل زرپین که امکان خرید و فروش آنلاین طلای آب شده را فراهم می‌کنند، می‌توانید بدون مراجعه حضوری و حتی با سرمایه کم شروع کنید؛ فقط باید بدانید به چه نکته‌هایی دقت کنید. در ادامه، همه این موارد را باهم بررسی خواهیم کرد.
طلای آب شده چیست؟
اگر بخواهیم خیلی ساده بگوییم:
بنابراین قرار نیست از روی ظاهرش بفهمید چند عیار است یا دقیقا چه مقدار طلای خالص دارد؛ عیار هر قطعه باید مشخص و قابل استعلام باشد. البته، عیار اغلب آب‌شده‌ها یکی از این دو گزینه است:
- طلای ۲۴ عیار (۹۹)
- طلای ۱۸ عیار (۷۵۰)
پس اگر نمی‌دانید طلای آب شده چی هست، به‌نوعی می‌توان گفت همان طلاهای ۱۸ عیار ولی در شکل و ظاهری دیگر و بدون استفاده زینتی است.
همین ساده بودن خرید و فروش آنلاین طلای آب شده باعث شده خیلی از سرمایه‌گذاران سراغش بروند؛ ولی قبل از خرید باید ویژگی‌هایش را خوب بشناسید.
طلای آب شده را می‌شود در چند نکته خلاصه کرد:
- از ذوب طلاهای دست‌دوم، شکسته و ضایعات طلافروشی به دست می‌آید
- شکل و طرح مشخصی ندارد و فقط یک قطعه خام است
- برای پوشیدن و استفاده زینتی مناسب نیست
- برای پس‌انداز و حفظ ارزش پول انتخاب خوبی است
- اگر از فروشنده نامعتبر خریداری شود، ریسک تقلب و اختلاف عیار دارد
طلای آبشده می‌تواند عیارهای مختلفی داشته باشد، اما در بازار ایران معمولا عیار ۱۸ یا همان ۷۵۰ مبنای معاملات است؛ درست مثل طلای زینتی که عیارهای مختلفی دارد ولی بیشتر طلاهایی که در بازار می‌بینیم ۱۸ عیار هستند.
نکته مهم اینجا است که درصد خلوص طلای آب شده لزوما دقیقا ۷۵۰ نیست و ممکن است عیار آن کمی بالاتر یا پایین‌تر باشد؛ عدد دقیق را ریگیری مشخص می‌کند.
برای اینکه تصویر کامل‌تری داشته باشید، ویژگی‌های اصلی طلای آب شده و دلیل اهمیتشان برای خریدار را در جدول زیر می‌بینید:
| ویژگی | توضیح | چرا برای خریدار مهم است؟ |
| عیار | معمولا ۱۸ (۷۵۰) | عدد دقیق را فقط ریگیری مشخص می‌کند |
| ظاهر | قطعه خام و بدون طرح مشخص | از روی ظاهر نمی‌شود عیار و اصالت را تشخیص داد |
| اجرت و مالیات | ندارد | هزینه اضافه‌ای روی قیمت طلا نمی‌نشیند |
| کارمزد | ۰٫۵ تا ۲ درصد | تنها هزینه اصلی خرید و فروش است |
| کاربرد | پس‌انداز و سرمایه‌گذاری | برای استفاده زینتی مناسب نیست |
برای همین، اگر قصد خرید دارید، فقط وزن و قیمت را نبینید. مشخصات قطعه، انگ و نتیجه ریگیری هم اهمیت دارند که در ادامه دقیق‌تر سراغشان می‌رویم.
طلای آب شده چگونه به دست می‌آید؟
در بخش قبل توضیح دادیم که طلای آبشده چیست؛ اکنون ببینیم که فرآیند تولید این نوع طلا چگونه است. برای تولید طلای آبشده، ابتدا طلاهای قدیمی، شکسته یا قطعاتی که دیگر قابل استفاده نیستند جمع‌آوری و وارد کوره ذوب می‌شوند.
طلا در دمای بالا ذوب شده و بعد از یکدست شدن، داخل قالب ریخته می‌شود تا به شکل یک قطعه قابل معامله در‌بیاید.
به همین دلیل است که اگر برایتان سؤال است طلای آب شده چه شکلی است، باید بدانید ظاهر مشخص و یکسانی ندارد و بسته به قالب و نحوه ذوب می‌تواند متفاوت باشد.
اما کار با سرد شدن طلا تمام نمی‌شود. برای اینکه عیار واقعی آن مشخص شود، از قطعه نمونه‌برداری و برای ریگیری ارسال می‌شود. نتیجه این آزمایش، عیار قطعه را مشخص می‌کند و بر اساس آن، مشخصات لازم برای معامله و شناسایی طلای آبشده ثبت می‌شود.
بنابراین چیزی که در نهایت در بازار می‌بینید، فقط یک تکه طلای ذوب‌شده نیست؛ قطعه‌ای است که باید عیار و مشخصات آن قابل بررسی باشد.
طلای آب شده از چه طلاهایی تولید می‌شود؟
طلای آبشده معمولا از طلاهایی به دست می‌آید که دیگر قرار نیست به همان شکل قبلی استفاده شوند. مهم‌ترین منابعی که وارد این چرخه می‌شوند عبارت‌اند از:
| منبع | چه چیزهایی وارد چرخه ذوب می‌شوند؟ |
| طلای دست‌دوم و قدیمی | زیورآلاتی که مردم به طلافروشی می‌فروشند و دیگر قرار نیست به همان شکل عرضه شوند |
| طلاهای شکسته | انگشتر، گوشواره، زنجیر، النگو و سایر انواع قطعات آسیب‌دیده یا معیوب |
| ضایعات کارگاهی | براده‌ها، تکه‌های اضافه و دورریزهای باقی‌مانده از ساخت مصنوعات |
| قطعات متفرقه | طلاهای قدیمی یا قطعاتی که دوباره باید به چرخه تولید برگردند |
نکته اینجا است که این مواد اولیه لزوما عیار یکسانی ندارند. در ایران بخش زیادی از مصنوعات از ابتدا ۱۸ عیار هستند، بنابراین آب شده حاصل از آنها هم معمولا در محدوده عیار ۱۸ قرار می‌گیرد.
اما همان‌طور که پیش‌تر هم توضیح دادیم، ترکیب مواد اولیه می‌تواند روی عیار نهایی اثر بگذارد و عدد دقیق باید با ریگیری مشخص شود. به همین دلیل، نمی‌شود فقط از روی ظاهر یا منبع طلا درباره عیار آن تصمیم گرفت.
فرق طلای آب شده با سایر طلاها
اگر بخواهیم کاربردی مقایسه کنیم، تفاوت این طلاها فقط در شکل‌شان نیست؛ هزینه خرید، عیار، سرمایه اولیه و کاربرد هم با هم فرق دارد. برای کسی که هدفش استفاده زینتی نیست و می‌خواهد پولش را به طلا تبدیل کند، این تفاوت‌ها مهم می‌شود.
طلای آب شده و شمش
شمش شکل استانداردتر و مشخص‌تری دارد و معمولا با عیارهای بالا، حتی نزدیک به ۲۴ عیار و خلوص ۹۹۹٫۹ عرضه می‌شود. البته طلای آبشده هم می‌تواند عیار بالاتری داشته باشد و محدود به ۱۸ عیار نیست.
از طرف دیگر، برند، بسته‌بندی و استاندارد شمش معمولا باعث می‌شود با مبلغی بیشتر از ارزش خام طلای آن معامله شود. درضمن یادتان باشد که شمش‌های بزرگ‌تر سرمایه اولیه بیشتری هم می‌خواهند!
طلای آب شده و سکه
سکه‌های رسمی مثل تمام‌سکه، نیم‌سکه و ربع‌سکه وزن و مشخصات استاندارد دارند و خرید و فروش‌شان ساده‌تر است. نیم‌سکه و ربع‌سکه هم به‌خاطر سرمایه اولیه کمتر، محبوب‌تر هستند.
اما قیمت سکه فقط به ارزش طلای آن بستگی ندارد و حباب سکه هم روی قیمت اثر می‌گذارد. پارسیان و قطعات گرمی نیز سرمایه اولیه کمتری می‌خواهند، اما برای سرمایه‌گذاری بلندمدت معمولا اولویت من نیستند؛ چون برند و بسته‌بندی روی قیمت اثر دارد و در نمونه‌های متفرقه، اختلاف خرید و فروش، نقدشوندگی پایین‌تر و ریسک تقلب بیشتر است.
طلای آب شده و طلای زینتی
طلای زینتی رایج در ایران معمولا ۱۸ عیار یا ۷۵۰ است؛ یعنی از نظر خلوص می‌تواند با طلای آبشده ۱۸ عیار یکسان باشد. اصلی‌ترین تفاوت طلای زینتی و آب شده در هزینه‌های جانبی است.
هنگام خرید زیورآلات، علاوه بر قیمت طلا، اجرت ساخت (حدود ۲ تا ۴۰ درصد)، سود فروشنده (۵ تا ۷ درصد) و مالیات بخش‌های مشمول هم پرداخت می‌کنید.
پس اگر قرار است طلا را بپوشید و استفاده کنید، این هزینه‌ها منطقی است؛ اما برای صرفا حفظ ارزش پول، طلای آبشده معمولا اقتصادی‌تر است.
بااینحساب:
- اگر سرمایه اولیه خیلی بالایی دارید شمش مناسب شما است
- اگر دنبال استفاده از طلا هستید، طلای زینتی تنها گزینه برای شما است
- اگر سرمایه متوسطی دارید و دنبال طلای استاندارد و نقدشونده هستید، سکه بخرید
- ولی اگر نمی‌خواهید اجرت بپردازید یا حباب داشته باشید و سرمایه‌تان محدود است، طلای آبشده بخرید
عیار طلای آب شده چند است؟
می‌پرسید طلای آبشده چند عیار است؟ واقعیت این است که عیار ثابتی ندارد و می‌تواند با عیارهای مختلف تولید شود، اما در بازار ایران بیشتر با طلای ۱۸ عیار یا ۷۵۰ سروکار داریم.
این عیار طلای آب شده یعنی چه؟
یعنی ۷۵ درصد آن طلای خالص است. البته آبشده ۲۰، ۲۱، ۲۲ و حتی عیارهای بالاتر هم وجود دارد و عیار دقیق هر قطعه باید از طریق ریگیری مشخص شود.
به جدول عیارها دقت کنید:
| عیار | درصد خلوص طلا | میزان رواج |
| ۱۸ (۷۵۰) | ۷۵ درصد | بسیار رایج |
| ۲۰ (۸۳۳) | ۸۳٫۳ درصد | کمتر رایج |
| ۲۱ (۸۷۵) | ۸۷٫۵ درصد | کمتر رایج |
| ۲۲ (۹۱۶) | ۹۱٫۶ درصد | نسبتا نادر |
| ۲۴ (۹۹۹) | حدود ۱۰۰ درصد | در آبشده معمول نادر |
پس اگر کسی پرسید عیار طلای آب شده چیست، جواب درست این نیست که حتما ۱۸ عیار است؛ عیار می‌تواند متفاوت باشد، اما ۱۸ عیار رایج‌ترین عیار در معاملات بازار ایران است.
قیمت طلای آب شده چگونه محاسبه می‌شود؟
طلای آبشده اجرت ساخت ندارد؛ اما این به معنی صفر بودن هزینه خرید نیست؛ طلای آبشده فقط کارمزد دارد و باید دید کارمزد طلای آب شده چقدر است؟ معمولا حدود ۰٫۵ تا ۲ درصد به‌عنوان کارمزد معامله دریافت می‌شود که بابت خدمات و فرآیند خرید و فروش است.
در زرپین، این کارمزد ۰٫۵ درصد و بدون سقف معامله است:
قیمت نهایی = (وزن × قیمت لحظه‌ای هر گرم طلای ۱۸ عیار) + کارمزد معامله
پس، برای محاسبه قیمت نهایی کافی است وزن قطعه را در قیمت لحظه ای طلای آب شده ضرب کنید و کارمزد معامله را به آن اضافه کنید.
مزایای خرید طلای آب شده
اگر هدفتان از خرید طلا بیشتر پس‌انداز و سرمایه‌گذاری است تا استفاده زینتی، طلای آبشده چند مزیت مهم دارد که باعث شده بین سرمایه‌گذاران محبوب باشد.
مهم‌ترین مزیت‌ها عبارت‌اند از:
- نداشتن اجرت ساخت
- کارمزد خرید و فروش پایین
- امکان خرید با سرمایه‌های مختلف
- امکان خرید در وزن‌های متنوع (پایین تا بالا)
- وابستگی مستقیم قیمت به ارزش خود طلا بدون حباب
- امکان خرید آنلاین و معامله بدون مراجعه حضوری
- کاملا مناسب برای پس‌انداز و حفظ ارزش پول
شما می‌توانید:
هر لحظه هم که خواستید می‌توانید طلای خود را فروخته و وجه آن را در حساب بانکی‌تان دریافت کنید. امکان تحویل فیزیکی در وزن‌های مختلف هم فراهم شده است.
معایب و ریسک‌های خرید طلای آب شده
طلای آبشده در کنار مزایایی که دارد، اگر از جای نامعتبر خریداری شود می‌تواند ریسک‌هایی هم داشته باشد. ضمن اینکه قابل استفاده نیست، مهم‌ترین موارد عبارت‌اند از:
- احتمال اختلاف در عیار واقعی
- ریسک تقلب یا دستکاری مشخصات
- اهمیت بالای کد ریگیری و امکان استعلام آن
- دشواری بیشتر تشخیص اصالت برای افراد کم‌تجربه
- تفاوت در کارمزدها، هزینه‌های پنهان و قیمت نهایی فروشندگان
- ریسک خرید از پلتفرم‌ها یا فروشندگان غیرمعتبر
بااینحساب، اگر فروشنده یا پلتفرم مناسبی پیدا کنید و مشخصات طلا قابل استعلام باشد، نصف راه را رفته‌اید!
آیا طلای آبشده برای سرمایه‌گذاری مناسب است؟
بله؛ اتفاقا اگر هدف شما سرمایه‌گذاری و حفظ ارزش پول باشد، طلای آبشده یکی از بهترین گزینه‌ها است. اگر از من بپرسید طلای آب شده چیست و چرا برای سرمایه‌گذاری مناسب است، می‌گویم:
فکرش را بکنید:
از طرفی، هر زمان هم که بخواهید بتوانید طلای خود را با نقدشوندگی بالا با همان کارمزد کم بفروشید. درضمن، آنلاین در هر ساعت از شبانه‌روز هم که خواستید خرید و فروش کنید و امکان تحویل فیزیکی هم داشته باشید.
واقعا چی از این بهتر؟!
البته همه این‌ها به یک شرط است: بدانید از کجا طلای آبشده بخریم! فروشنده یا پلتفرمی که انتخاب می‌کنید باید معتبر باشد و قیمت، عیار، اصالت و هزینه معامله را شفاف اعلام کند.
چطور طلای آب شده بخریم؟
بازهم تاکید می‌کنم که برای خرید مطمئن، قبل از هر چیز باید بدانید از کجا طلای آبشده بخریم و چه مواردی را بررسی کنیم. برای اینکه خرید خوبی داشته باشید، این هم یک چک‌لیست کوتاه:
- اعتبار و مجوز فروشنده یا پلتفرم را بررسی کنید
- عیار، اصالت و فاکتور معتبر را دریافت کرده و دقیق بررسی کنید
- شفاف بودن قیمت و کارمزد خرید و فروش آنلاین طلای آب شده بسیار اهمیت دارد
- داشتن پشتوانه فیزیکی و امکان تحویل طلا نیز مهم است
- شرایط فروش و برداشت وجه را هم بررسی کنید
از نظر زمان هم اگر می‌پرسید چه زمانی طلای آب شده بخریم، باید بگویم که پاسخ ثابتی وجود ندارد؛ ولی بهتر است به‌جای تلاش برای پیدا کردن کف قیمت، خرید را متناسب با سرمایه و هدف خود انجام دهید.
توجه داشته باشید که در خرید آنلاین، امکان شروع با سرمایه کم هم وجود دارد:
برای آشنایی کامل‌تر با نکات انتخاب فروشنده و خرید امن، پیشنهاد می‌کنیم راهنمای از کجا طلای آب شده بخریم را هم بخوانید.
سوالات متداول
- طلای آب شده چیست؟
طلای آبشده همان طلای خامی است که از ذوب طلاهای قدیمی، شکسته یا ضایعات طلافروشی به دست می‌آید و برای سرمایه‌گذاری و پس‌انداز معامله می‌شود.
- عیار طلای آبشده چقدر است؟
عیار ثابتی ندارد، اما در بازار ایران بیشتر طلای آبشده ۱۸ عیار یا ۷۵۰ است. عیار دقیق هر قطعه باید از طریق ریگیری مشخص شود.
- آیا طلای آبشده اجرت دارد؟
خیر، طلای آبشده اجرت ساخت ندارد؛ اما ممکن است فروشنده یا پلتفرم بابت انجام معامله کارمزد دریافت کند.
- طلای آبشده را می‌توان به طلافروشی فروخت؟
بله، اگر طلا اصالت و عیار مشخص داشته باشد و مدارک آن معتبر باشد، می‌توانید آن را به طلافروشی‌ها و خریداران طلا بفروشید.
- طلای آبشده بهتر است یا سکه؟
اگر هدف شما سرمایه‌گذاری بدون اجرت و با امکان خرید در مبالغ مختلف است، آبشده معمولا انتخاب بهتری است؛ سکه هم به‌دلیل استاندارد بودن، گزینه ساده‌تر و شناخته‌شده‌تری است.
